Rdza maliny

Rdza maliny to choroba liści wywoływana przez grzyb rdzawnikowy, która w latach sprzyjających infekcjom szybko prowadzi do przedwczesnej defoliacji, osłabienia krzewów i spadku plonowania w kolejnym sezonie.

Opis podstawowy: Rdza maliny

Opis

Rdza maliny występuje przede wszystkim na malinie właściwej, a w praktyce bywa też związana z obecnością dziko rosnących żywicieli z rodzaju Rubus w otoczeniu plantacji. Choroba ma największe znaczenie w uprawach, gdy presja infekcyjna utrzymuje się długo. Liście porażone wcześniej szybciej się starzeją i opadają, roślina gorzej odżywia pąki na kolejny sezon, co przekłada się na słabszy wzrost, większą wrażliwość na stresy i niższe plonowanie

Systematyka: Rdza maliny

Systematyka

Pełna nazwa polska

Rdza maliny

Pełna nazwa łacińska

Phragmidium rubi-idaei (DC.) P. Karst.

Pełna nazwa angielska

Raspberry yellow rust

Rząd

Pucciniales

Rodzina

Phragmidiaceae

Gatunek

Phragmidium rubi-idaei

Sprawca choroby: Rdza maliny

Sprawca

Phragmidium rubi-idaei jest grzybem rdzawnikowym, który w sezonie wytwarza kolejne stadia zarodnikowania na liściach.

  • uredinia z urediniosporami – odpowiadają za szybkie, wielokrotne infekcje wtórne w sezonie, zwykle od wczesnego lata,
  • telia z teliosporami – pojawiają się później, teliospory są stadium przetrwalnikowym, zimują i wiosną kiełkują, dając zarodniki inicjujące nowe infekcje.

Głównym źródłem infekcji w następnym roku są właśnie zimujące teliospory, a w trakcie sezonu presję budują kolejne cykle urediniospor. Z praktycznego punktu widzenia oznacza to, że nawet niewielkie pierwsze ogniska mogą w sprzyjających warunkach wywołać epidemię, jeśli nie ograniczy się infekcji wtórnych.

Warunki rozwoju choroby: Rdza maliny

Warunki rozwoju

Rozwojowi rdzy sprzyja:

  • wysoka wilgotność i długie zwilżenie liści, częste opady, mgły, gęsty łan i słabe przewietrzanie,
  • umiarkowane temperatury, ok. 18-21°C przy jednocześnie wysokiej wilgotności.

Zarodniki najłatwiej zakażają młode, aktywnie rosnące liście. Ryzyko rośnie na plantacjach zachwaszczonych, zagęszczonych, z długo utrzymującą się rosą, a także tam, gdzie w pobliżu rosną dzikie jeżyny będące rezerwuarem dla patogenów rdzy.

Objawy choroby: Rdza maliny

Objawy chorobowe

Na górnej stronie liści wiosną i wczesnym latem pojawiają się drobne, żółtopomarańczowe plamki.
Na dolnej stronie w tym samym miejscu rozwijają się pomarańczowordzawe skupienia zarodników (uredinia), później w sezonie mogą pojawiać się ciemniejsze skupienia (telia).
Przy silnym porażeniu liście żółkną, szybciej zamierają i przedwcześnie opadają, co osłabia rośliny i pogarsza ich przygotowanie do zimy oraz plonowanie w następnym roku.

Jak zapobiegać: Rdza maliny

Jak zapobiegać?

  • Metody agrotechniczne

Kluczowe jest ograniczenie wilgotności w łanie i usunięcie źródeł inokulum. Ważne jest utrzymywanie właściwego zagęszczenia pędów, systematyczne odchwaszczanie oraz wycinanie i wynoszenie nadmiaru młodych pędów.

  • Metody chemiczne

Zabiegi wykonuje się interwencyjnie i zapobiegawczo w okresie wysokiego ryzyka. Pierwszy zabieg w praktyce wiąże się z początkiem intensywnego wzrostu, albo z chwilą pojawienia się pierwszych objawów. Ochronę kontynuuje się w okresie narastania presji choroby, w razie potrzeby aż do końca fazy dojrzewania owoców, zgodnie z zasadami integrowanej ochrony i etykietą środka.
Przykład substancji czynnej z aktualnej rejestracji w Polsce: środki oparte na difenokonazolu, z zastosowaniem w malinie przeciwko chorobom liści, w tym rdzy. W programie chemicznym kluczowe są rotacja grup FRAC, unikanie powtarzania tej samej substancji, dobre pokrycie dolnej strony liści oraz dostosowanie terminów zabiegów do aktualnej pogody.