Mączniak prawdziwy truskawki
Mączniak prawdziwy truskawki to choroba o ogromnym znaczeniu gospodarczym, szczególnie groźna w uprawach pod osłonami.

Mączniak prawdziwy truskawki to choroba o ogromnym znaczeniu gospodarczym, szczególnie groźna w uprawach pod osłonami.

Galeria




Opis
Mączniak prawdziwy truskawki to jedna z najczęściej występujących chorób grzybowych w uprawach truskawek na całym świecie, zarówno w warunkach polowych, jak i pod osłonami. Choroba powoduje znaczne obniżenie plonu i jakości owoców. Najbardziej podatne na infekcję są liście i zielone owoce, ale patogen może porażać wszystkie nadziemne organy rośliny.
Choroba szczególnie intensywnie rozwija się w uprawach pod osłonami, gdzie warunki wilgotności i temperatury sprzyjają jej szybkiemu rozprzestrzenianiu. Mączniak stanowi zagrożenie gospodarcze nie tylko z powodu strat w plonie, lecz także z uwagi na obniżenie wartości handlowej owoców, które stają się nieatrakcyjne wizualnie i mniej trwałe w obrocie handlowym.
Systematyka
Mączniak prawdziwy truskawki
Podosphaera aphanis (Wallr.) U. Braun & S. Takam.
Powdery mildew of strawberry
Erysiphales
Erysiphaceae
Podosphaera aphanis (syn. Sphaerotheca macularis f. sp. fragariae)
Sprawca
Sprawcą choroby jest grzyb Podosphaera aphanis (synonim Sphaerotheca macularis f. sp. fragariae, Podosphaera fragariae) należący do rodziny Erysiphaceae. Jest obligatoryjny pasożyt rozwijający się na żywych tkankach. Na powierzchni liści i owoców tworzy biały, mączysty nalot złożony z grzybni, trzonków konidialnych i zarodników konidialnych. W dalszej fazie cyklu życiowego patogen może tworzyć także owocniki płciowe (klejstotecja), co umożliwia mu przetrwanie w niekorzystnych warunkach.
Biologia
Grzyb zimuje w postaci grzybni na liściach lub w stadium przetrwalnym (klejstotecja). Wiosną z zimujących struktur uwalniane są zarodniki, które infekują młode tkanki. Cykl infekcji wtórnych opiera się na zarodnikach konidialnych, przenoszonych przez wiatr i rozprzestrzeniających się w obrębie plantacji. Infekcja zachodzi poprzez bezpośrednie wnikanie strzępek infekcyjnych do epidermy liścia.
Źródło infekcji
Źródłem infekcji pierwotnych są porażone liście z poprzedniego sezonu oraz klejstotecja. W dalszej części sezonu głównym źródłem infekcji wtórnych są konidia.
Rozprzestrzenianie
Patogen rozprzestrzenia się głównie za pośrednictwem wiatru, który przenosi konidia na kolejne liście, kwiaty i owoce. W warunkach szklarniowych rozprzestrzenianie przyspieszają także ruchy powietrza oraz wysoka wilgotność.
Warunki rozwoju
Temperatura optymalna do rozwoju to 15-27°C. Rozwój jest możliwy również przy nieco niższych temperaturach, ale wówczas infekcja postępuje wolniej.
Wysoka wilgotność powietrza sprzyja infekcjom, przy czym do kiełkowania zarodników nie jest konieczne zwilżenie liści kroplami wody (co odróżnia mączniaka od wielu innych patogenów grzybowych).
Termin występowania choroby: pierwsze objawy obserwuje się zazwyczaj w drugiej połowie maja, a w uprawach pod osłonami nawet wcześniej.
Czas rozwoju: choroba może rozwijać się bardzo szybko, a infekcje wtórne powtarzają się wielokrotnie w sezonie. W sprzyjających warunkach epidemie mączniaka mogą objąć dużą część plantacji.
Objawy chorobowe
Liście
Pierwsze objawy to biały, mączysty nalot występujący głównie na dolnej stronie blaszki liściowej. W szklarni nalot może występować po obu stronach liścia. Silnie porażone liście zwijają się łódkowato ku górze, brzegi często czerwienieją, a na górnej stronie blaszki tworzą się chlorotyczne, a następnie brunatnoczerwone plamy, które często przechodzą w nekrozy. Ogranicza to powierzchnię asymilacyjną i osłabia roślinę.
Kwiaty
Porażone kwiaty brunatnieją i obumierają.
Owoce
Zielone zawiązki owoców są szczególnie wrażliwe. Porażone owoce drobnieją, są zdeformowane, słabo się wybarwiają, brunatnieją i zasychają. Owoce porażone na krótko przed zbiorem tracą wartość handlową z powodu mączystego nalotu na skórce.
Cała roślina
Silne porażenie prowadzi do osłabienia wzrostu, zmniejszenia plonu i pogorszenia jakości owoców.
Mączniak prawdziwy truskawki powoduje znaczne straty w plonie – nie tylko ilościowe, lecz przede wszystkim jakościowe. Zmniejsza masę owoców, pogarsza ich wygląd i trwałość. Z tego powodu jest jednym z najważniejszych patogenów w intensywnych uprawach truskawki, zwłaszcza pod osłonami.
Jak zapobiegać?