Mączniak prawdziwy jabłoni
Mączniak prawdziwy jest jedną z najpoważniejszych chorób grzybowych jabłoni.

Mączniak prawdziwy jest jedną z najpoważniejszych chorób grzybowych jabłoni.

Galeria



Opis
Mączniak jabłoni jest jedną z najgroźniejszych chorób grzybowych jabłoni, znaną i opisywaną w większości krajów, w których prowadzi się uprawy sadownicze. Choroba występuje regularnie w Europie, Ameryce Północnej i Azji, a jej znaczenie gospodarcze jest bardzo duże, ponieważ nie tylko obniża plon owoców, ale także wpływa negatywnie na ich jakość i wygląd handlowy.
Atakuje przede wszystkim jabłonie, ale może porażać również niektóre inne gatunki z rodziny różowatych (Rosaceae). Najsilniej zagraża młodym sadom i intensywnym uprawom, gdzie sprzyjające warunki mogą prowadzić do szybkiego rozprzestrzenienia się patogenu i wystąpienia epidemii.
Systematyka
Mączniak prawdziwy jabłoni
Podosphaera leucotricha (Ellis & Everh.) E.S. Salmon
Apple mildew
Erysiphales
Erysiphaceae
Podosphaera leucotricha
Sprawca
Sprawcą choroby jest grzyb Podosphaera leucotricha (Erysiphaceae). Jest to grzyb obligatoryjnie pasożytniczy, rozwijający się wyłącznie na żywych tkankach roślinnych. Tworzy biały, mączysty nalot złożony z grzybni oraz licznych trzonków konidialnych.
Biologia
Grzybnia zimuje w pąkach jabłoni porażonych w poprzednim sezonie wegetacyjnym. Wiosną, podczas pękania pąków, grzybnia przerasta na młode liście i pędy, rozpoczynając nowy cykl rozwojowy. Na powierzchni liści i pędów wytwarzane są zarodniki konidialne, które odpowiadają za infekcje wtórne. W dalszym stadium grzyb wytwarza owocniki płciowe (klejstotecja), które dojrzewają latem i jesienią.
Źródło infekcji
Pierwotnym źródłem infekcji są zainfekowane pąki jabłoni, które zimują wraz z grzybnią. Infekcje wtórne powodowane są przez zarodniki konidialne unoszone z wiatrem na kolejne młode liście i pędy. Patogen nie potrzebuje kropli wody do kiełkowania, co wyróżnia go na tle innych grzybów roślinnych.
Rozprzestrzenianie
Zarodniki konidialne łatwo przenoszą się z wiatrem i mogą w krótkim czasie doprowadzić do porażenia wielu drzew w sadzie. Cykl infekcji wtórnych powtarza się wielokrotnie w ciągu jednego sezonu wegetacyjnego, co powoduje narastanie presji chorobowej. Sprzyjają mu ciepła i sucha pogoda, co czyni ochronę roślin wyjątkowo trudną.
Warunki rozwoju
Temperatura – najlepsze warunki dla infekcji to 10-28°C, szczególnie sprzyja jej temperatura 20-27°C.
Wilgotność powietrza – rozwój patogenu nie wymaga zwilżenia liści, co czyni go wyjątkowo groźnym, ponieważ infekcje mogą zachodzić również podczas suchej pogody.
Termin występowania – infekcje pierwotne występują wiosną, tuż po pękaniu pąków. Infekcje wtórne mogą pojawiać się przez cały okres wegetacyjny.
Tempo rozwoju – w ciepłe i suche lata patogen rozwija się bardzo intensywnie, prowadząc do masowego występowania choroby. Natomiast silne mrozy zimą, poniżej -25°C, ograniczają rozwój patogenu, niszcząc zainfekowane pąki.
Objawy chorobowe
Liście
Na młodych liściach pojawia się biały, mączysty nalot. Liście są zniekształcone, mniejsze, kruche i często zamierają. Silnie porażone organy zahamowane są we wzroście.
Pędy
Wierzchołki pędów pokrywają się nalotem, przestają rosnąć, a w ciężkich przypadkach zasychają.
Kwiaty
Pąki kwiatowe silnie porażone zamierają przed rozwinięciem. Jeśli kwiaty rozwiną się, są zniekształcone, a pręciki i słupki często stają się sterylne, co uniemożliwia zapylenie i prowadzi do obumierania kwiatów.
Owoce
Na owocach nie występuje biały nalot, ale skórka porażonych jabłek ulega charakterystycznemu skorkowaceniu. Powstają nieregularne, brązowawe plamy i „siateczkowaty” rysunek
Stadium doskonałe: w drugiej połowie lata nalot ciemnieje i pojawiają się czarne kuliste owocniki – klejstotecja zawierające zarodniki płciowe.
Objawy mogą być zauważalne od wczesnej wiosny (pękanie pąków), przez okres kwitnienia, aż do lata i dojrzewania owoców.
Jak zapobiegać?
Skuteczne ograniczanie mączniaka jabłoni wymaga połączenia działań agrotechnicznych i chemicznych.