Kanciasta plamistość liści truskawki
Bakteryjna kanciasta plamistość liści truskawki to choroba o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym, która prowadzi do powstawania kanciastych, brunatnych plam na liściach i może powodować zamieranie całych roślin.
Bakteryjna kanciasta plamistość liści truskawki to choroba o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym, która prowadzi do powstawania kanciastych, brunatnych plam na liściach i może powodować zamieranie całych roślin.
Galeria
Opis
Bakteryjna kanciasta plamistość liści truskawki jest chorobą bakteryjną, która obecnie występuje we wszystkich rejonach uprawy truskawek na świecie. Patogen ten jest organizmem kwarantannowym w wielu krajach, ponieważ powoduje duże straty gospodarcze, zwłaszcza na plantacjach intensywnie nawadnianych.
Choroba stanowi poważne zagrożenie zarówno dla plantacji towarowych, jak i szkółek produkujących materiał rozmnożeniowy. Atakuje przede wszystkim liście, ale przy silnym porażeniu może rozprzestrzenić się systemicznie i infekować także ogonki liściowe, rozłogi, kwiaty, a nawet koronę truskawki. W sprzyjających warunkach pogodowych prowadzi do gwałtownego więdnięcia i zamierania całych roślin.
Systematyka
Kanciasta plamistość liści truskawki
Xanthomonas fragariae Kennedy & King
Angular leaf spot of strawberry
Xanthomonadales
Xanthomonadaceae
Xanthomonas fragariae
Sprawca
Chorobę wywołuje bakteria Xanthomonas fragariae. Jest to gram-ujemna pałeczka z rodziny Xanthomonadaceae. Posiada charakterystyczny żółty barwnik (ksantomonadynę), który często nadaje koloniom bakteryjnym kolor kremowo-żółty. Bakteria jest fakultatywnie tlenowa i porusza się dzięki jednemu lub kilku rzęskom.
Biologia
Patogen zasiedla tkanki roślinne, gdzie namnaża się międzykomórkowo, a przy sprzyjających warunkach może przenikać do wiązek przewodzących. Bakteria wytwarza śluzowe wydzieliny, które w warunkach wysokiej wilgotności są widoczne na powierzchni porażonych organów jako wodniste krople. Po wyschnięciu krople te brunatnieją i pozostawiają charakterystyczne ślady.
Źródło infekcji
Głównym źródłem infekcji są porażone sadzonki, które mogą być bezobjawowe, ale przenoszą bakterie na nowe plantacje. Patogen zimuje w tkankach roślinnych (korona, ogonki liściowe, liście), skąd na wiosnę rozprzestrzenia się na kolejne organy.
Rozprzestrzenianie
Rozprzestrzenianie odbywa się głównie przez krople wody podczas deszczu i deszczowania. Patogen może być również przenoszony mechanicznie – przez ludzi, maszyny rolnicze czy owady. Wysoka wilgotność i intensywne opady znacząco zwiększają tempo infekcji.
Warunki rozwoju
Temperatura optymalna do rozwoju wynosi ok. 20°C (rozwój możliwy również w niższych temperaturach, co odróżnia tę bakterię od wielu innych patogenów).
Wysoka wilgotność powietrza i długotrwałe zwilżenie powierzchni liści są niezbędne do rozwoju choroby. Dlatego intensywne opady lub nawadnianie deszczowniane sprzyjają epidemiom.
Czas rozwoju: pierwsze objawy mogą wystąpić już kilka dni po infekcji, zwłaszcza w okresach deszczowych.
Termin występowania: największe nasilenie choroby obserwuje się wiosną i wczesnym latem, a także jesienią w warunkach chłodnej i wilgotnej pogody.
Objawy chorobowe
Liście
Pierwsze objawy to małe, wodniste, półprzezroczyste plamy o średnicy 1-4 mm, widoczne na dolnej stronie liścia między nerwami. Z czasem plamy powiększają się, zlewają i stają się widoczne także na górnej stronie liścia jako kanciaste, czerwonobrunatne zmiany. W warunkach wysokiej wilgotności na powierzchni plam pojawiają się krople bakteryjnego wysięku, które po zaschnięciu brunatnieją. Gdy plamy występują licznie, tkanka liścia ulega rozerwaniu, a liść przyjmuje postrzępiony wygląd.
Rozłogi, ogonki liściowe i szypułki
Widoczne są wydłużone, ciemnobrązowe lub czarne plamy, często z centralnym wysiękiem bakteryjnym. Z czasem zmiany mogą powodować więdnięcie i zamieranie całych rozłogów lub ogonków.
Korona roślin
W przypadku infekcji systemicznej bakterie przenikają do tkanek przewodzących. Na przekroju poprzecznym korony widoczne są wodniste, brunatne smugi, zwykle po jednej stronie. Silnie porażone rośliny więdną i zamierają.
Choroba prowadzi do dużych strat plonu. Zaatakowane rośliny są osłabione, a w sprzyjających warunkach może dojść do zamierania całych plantacji. Straty są szczególnie wysokie na plantacjach nawadnianych deszczownią i w latach o dużej ilości opadów.
Jak zapobiegać?