Dziurkowatość liści drzew pestkowych jest powszechną i groźną chorobą grzybową porażającą drzewa z rodzaju Prunus, zarówno w sadach towarowych, jak i w nasadzeniach amatorskich oraz na terenach zieleni. Choroba występuje we wszystkich rejonach uprawy drzew pestkowych w klimacie umiarkowanym i ciepłym, a jej nasilenie jest ściśle związane z przebiegiem warunków pogodowych, zwłaszcza opadami i długotrwałą wilgotnością.
Najczęściej porażane są brzoskwinia, morela, wiśnia, czereśnia i śliwa, rzadziej migdałowiec. Choroba stanowi zagrożenie dla drzew młodych i intensywnie rosnących, powodując osłabienie wzrostu, przedwczesne opadanie liści, pogorszenie jakości owoców oraz zmniejszenie plonu. W przypadku silnego porażenia może dochodzić do znacznego przerzedzenia koron, obniżenia mrozoodporności drzew i zwiększenia podatności na inne patogeny.

Sprawcą choroby jest grzyb Clasterosporium carpophilum (aktualna nazwa to Thyrostroma carpophilum), który w cyklu rozwojowym wytwarza stadium bezpłciowe w postaci zarodników konidialnych. Stadium workowe ma w warunkach sadowniczych marginalne znaczenie i nie odgrywa istotnej roli w epidemiologii choroby.
Grzyb zimuje głównie w postaci grzybni oraz zarodników konidialnych na porażonych pędach, w ranach kory, na łuskach pąków oraz w resztkach porażonych tkanek pozostających na drzewie. Szczególnie ważnym miejscem przetrwania patogena są pąki liściowe i kwiatowe, w których grzyb może przetrwać okres zimowy bez widocznych objawów.
Wiosną, w sprzyjających warunkach wilgotnościowych, zarodniki konidialne są uwalniane i stanowią źródło infekcji pierwotnych. Kolejne infekcje wtórne zachodzą przez cały sezon wegetacyjny, zwłaszcza w okresach częstych opadów deszczu.

Rozwojowi choroby sprzyjają umiarkowane temperatury oraz wysoka wilgotność powietrza. Optymalna temperatura kiełkowania zarodników i infekcji wynosi około 15-25°C. Kluczowym czynnikiem warunkującym zakażenie jest obecność wody na powierzchni liści, pędów lub owoców przez kilka godzin.
Najintensywniejsze infekcje występują wiosną oraz wczesnym latem, podczas długotrwałych opadów lub przy częstym zwilżaniu roślin przez rosę i mgły. W latach o wilgotnej pogodzie choroba może rozwijać się bardzo dynamicznie i prowadzić do wielokrotnych cykli infekcyjnych w jednym sezonie.
W okresach suchych i ciepłych rozwój patogena jest ograniczony, jednak grzyb może przetrwać w formie utajonej i ponownie uaktywnić się po wystąpieniu sprzyjających warunków.

Objawy na liściach
Pierwsze objawy choroby pojawiają się najczęściej na młodych liściach. Widoczne są drobne, okrągłe lub nieregularne plamy o średnicy zwykle od 1 do 5 mm. Początkowo są one brunatne lub czerwonobrunatne, często otoczone wyraźną, ciemniejszą obwódką. Tkanka w obrębie plamy szybko ulega nekrozie i zasycha.
Charakterystycznym objawem jest wykruszanie się martwej tkanki, w wyniku czego w blaszce liściowej powstają liczne otwory, nadające liściom wygląd postrzelanych, co stanowi cechę diagnostyczną choroby. Silnie porażone liście ulegają deformacji, żółkną i przedwcześnie opadają.
Objawy na pędach
Na młodych pędach mogą pojawiać się drobne, brunatne nekrozy kory, często z wyciekiem gumy. Zmiany te mogą się powiększać i prowadzić do osłabienia pędów oraz ich częściowego zamierania. Objawy te są szczególnie częste u brzoskwini i moreli.
Objawy na owocach
Objawy te występują rzadziej, jednak w przypadku silnych infekcji widoczne są drobne, brunatne, lekko zagłębione plamy, które z czasem mogą korkowacieć. Owoce silnie porażone tracą wartość handlową, a w skrajnych przypadkach mogą przedwcześnie opadać.

• Metody agrotechniczne

Podstawą ograniczania choroby jest prowadzenie prawidłowej agrotechniki. Należy usuwać i niszczyć porażone pędy oraz gałęzie, zwłaszcza te z widocznymi nekrozami i wyciekami gumy. Zalecane jest prześwietlanie koron drzew w celu poprawy przewiewności i szybszego obsychania liści po opadach.
Istotne znaczenie ma unikanie nadmiernego nawożenia azotem, które sprzyja tworzeniu delikatnych, podatnych na infekcje tkanek. Wskazane jest również ograniczanie nawadniania nadkoronowego oraz prowadzenie systematycznej lustracji sadów, szczególnie w okresach sprzyjających rozwojowi choroby.

• Metody chemiczne

Ochrona chemiczna opiera się na stosowaniu fungicydów o działaniu zapobiegawczym oraz interwencyjnym, zgodnie z aktualnymi programami ochrony roślin. W praktyce sadowniczej wykorzystywane są substancje czynne należące do różnych grup chemicznych, w tym związki miedziowe, fungicydy z grupy ditiokarbaminianów, triazoli oraz innych substancji o udokumentowanej skuteczności wobec Clasterosporium carpophilum.
Zabiegi ochronne wykonuje się w okresie bezlistnym, wczesną wiosną oraz w trakcie sezonu wegetacyjnego, szczególnie po długotrwałych opadach deszczu. Kluczowe znaczenie ma rotacja substancji czynnych w celu ograniczenia ryzyka uodpornienia się patogena.