Alternarioza cebuli to choroba grzybowa, która atakuje cebulę i inne rośliny z rodzaju Allium. Występuje wtórnie na liściach i pędach kwiatowych osłabionych przez inne patogeny, np. mączniaka rzekomego czy szarą pleśń. Choroba rozwija się głównie w drugiej połowie lata, szczególnie w ciepłych i wilgotnych warunkach. Patogen może powodować poważne straty plonów poprzez przedwczesne zamieranie liści, załamywanie się pędów kwiatowych oraz pogorszenie jakości przechowywanej cebuli. Alternarioza stanowi zagrożenie przede wszystkim dla cebuli uprawianej na nasiona oraz do spożycia, obniżając jej wartość handlową.

Alternaria porri to grzyb patogeniczny, który atakuje rośliny cebulowe. Jego źródłem infekcji są porażone resztki roślinne pozostające w glebie, a także cebule zainfekowane w poprzednich sezonach. Patogen rozprzestrzenia się poprzez zarodniki konidialne, które przenoszone są przez wiatr, deszcz, systemy nawadniania oraz narzędzia rolnicze. W sprzyjających warunkach może się rozwijać bardzo szybko, co prowadzi do gwałtownego nasilenia objawów chorobowych.

Grzyb rozwija się w szerokim zakresie temperatur (od 6°C do 32°C), jednak optymalne warunki do infekcji to temperatura 21-23°C i wilgotność powietrza na poziomie 90%. Rozprzestrzenianiu choroby sprzyjają wilgotne, deszczowe dni oraz zabiegi nawadniające i opryski środkami ochrony roślin. Długotrwałe zwilżenie liści sprzyja infekcji. Największe nasilenie występuje w okresie letnim. Wysoka wilgotność powoduje masowe uwalnianie zarodników, które mogą infekować sąsiednie rośliny, co przyspiesza postęp choroby.

Pierwsze objawy alternariozy pojawiają się zwykle latem, od fazy wzrostu cebuli aż do zbiorów. Choroba powoduje charakterystyczne brązowo-fioletowe plamy na liściach, które stopniowo ciemnieją i pokrywają się aksamitnym nalotem grzybni oraz trzonków konidialnych z zarodnikami. W miarę rozwoju choroby liście zaczynają zasychać i zamierać, co wpływa na ograniczenie fotosyntezy i osłabienie rośliny. Na plantacjach nasiennych alternarioza powoduje załamywanie się pędów kwiatowych, co obniża plon nasion. W przypadku cebuli przeznaczonej do przechowywania dochodzi do pękania łusek okrywowych, które pokrywają się ciemnymi plamami. To prowadzi do znacznej utraty wartości handlowej cebuli oraz jej zdolności do długiego przechowywania.

• Metody agrotechniczne

Należy stosować prawidłowy płodozmian, z co najmniej trzyletnią przerwą w uprawie roślin cebulowych na tym samym stanowisku.
Zaleca się dokładne przyorywanie lub usuwanie resztek pożniwnych, na których grzyb może zimować.
Należy wykorzystywać zdrowy, kwalifikowany materiał siewny, wolny od patogenów.
Wskazane jest unikanie nadmiernego zagęszczenia roślin, co poprawia przewiewność łanu i skraca czas zwilżenia liści.
Racjonalne nawożenie, zwłaszcza unikanie nadmiaru azotu, sprzyja lepszemu wykształceniu tkanek i ogranicza podatność szczypioru na infekcję.
Na plantacjach nasiennych należy usuwać silnie porażone rośliny, które mogą stanowić źródło wtórnych zakażeń

• Metody biologiczne i wspomagające odporność

Metody biologiczne oraz środki wspierające naturalne mechanizmy obronne roślin pełnią funkcję uzupełniającą wobec działań agrotechnicznych i chemicznych.
Można stosować preparaty oparte na mikroorganizmach antagonistycznych wobec grzybów z rodzaju Alternaria.
Wskazane jest wykorzystywanie preparatów indukujących odporność roślin, które wzmacniają naturalne mechanizmy obronne cebuli.
Działania te należy traktować jako element profilaktyki, szczególnie w okresach zwiększonego ryzyka infekcji.

• Metody chemiczne

Zwalczanie chemiczne powinno być prowadzone wyłącznie w oparciu o monitoring plantacji i ocenę zagrożenia chorobą, zgodnie z zasadami integrowanej ochrony roślin.
Zabiegi fungicydowe należy wykonywać w okresie intensywnego wzrostu szczypioru oraz przed jego załamywaniem, zwłaszcza podczas wilgotnej i deszczowej pogody.
W ochronie wykorzystuje się fungicydy o działaniu kontaktowym, wgłębnym oraz układowym, należące do różnych grup chemicznych, takich jak strobiluryny, triazole, anilidy czy ditiokarbaminiany.
Konieczne jest stosowanie rotacji substancji czynnych o odmiennych mechanizmach działania w celu ograniczenia ryzyka powstawania odporności patogena.
Na plantacjach nasiennych zabiegi ochronne obejmują również okres kwitnienia i dojrzewania torebek nasiennych.
W warunkach wysokiej presji choroby, przedłużonej wegetacji lub częstych opadów deszczu, zabiegi należy powtarzać zgodnie z aktualnymi zaleceniami ochrony cebuli.