Z komunikatu można dowiedzieć się:

• Gdzie i jakie wystąpią przymrozki na bazie mokrego termometru 21 i 22 kwietnia
• Jaki może być poziom uszkodzeń kwiatów w zależności od temperatury mokrego termometru
• Jakie zabiegi można jeszcze wykonać aby ograniczyć uszkodzenia pąków i kwiatów przez przymrozki

Mapa 1. Opis obszarów zagrożonych przymrozkami na podstawie mokrego termometru 20-22 kwiecień 2026

Na podstawie prognozy temperatury mokrego termometru (mapa w załączeniu) informujemy o wysokim ryzyku wystąpienia przymrozków wiosennych na terenie niemal całej Polski w najbliższych 2 dobach. Zagrożenie dotyczy okresu szczególnie wrażliwego dla upraw sadowniczych — biały/różowy pąk, kwitnienia i zawiązywania owoców.

Skala zagrożenia według regionów

1. Strefa największego ryzyka (poniżej −2,5°C): Dolny Śląsk (okolice Leszna, Głogowa, Legnicy, Wrocławia), Zachodnia Wielkopolska, Lokalnie Pomorze Środkowe (rejon Szczecinka), miejscami w regionie Grójca
2. Strefa wysokiego ryzyka (od −1°C do −2,5°C) — dominująca na mapie, obejmuje większość kraju: Centralna i wschodnia Polska (Mazowsze, Lubelszczyzna, Podkarpacie), Kujawy, Wielkopolska, Ziemia Łódzka, Małopolska, Świętokrzyskie, Śląsk
3. Strefa umiarkowanego ryzyka (0°C do −1°C) — lokalnie na Podkarpaciu, w okolicach Sandomierza, Krosna i na pograniczu ze Słowacją.

Wykres 1 pokazuje przykładowe dane z systemu Farm Smart Alert dotyczącego prognozę mokrego termometru w miejscowości Rosołów na zachód od Grójca,

Czym jest temperatura mokrego termometru: 
Jest to temperatura, do której schładza się powierzchnia roślin na skutek parowania wody. W praktyce lepiej niż temperatura powietrza pokazuje moment, w którym zaczyna dochodzić do zamarzania tkanek roślinnych.

Interpretacja mapy w stosunku do kwiatów roślin sadowniczych:
Temperatura mokrego termometru na poziomie 0°C oznacza brak ryzyka uszkodzeń kwiatów roślin jagodowych. Przy –1°C zaczynają się pierwsze niewielkie uszkodzenia. W zakresie –1.5 do –2°C pojawia się realne ryzyko strat w kwiatach. Przy temperaturze poniżej –2.5°C mamy do czynienia z dużymi stratami, natomiast poniżej –4°C sytuacja staje się krytyczna i możliwe są bardzo wysokie straty plonu.


Tabela 1. Poziom uszkodzeń kwiatów roślin jagodowych w zależności od temperatury mokrego termometru oraz poziom ograniczenia uszkodzeń dzięki działaniom zapobiegawczym w dniu poprzedzającym przymrozek

Możliwości ograniczenia strat: 

Przed wystąpieniem przymrozku: monitorować prognozowania i wskazania własnych stacji meteorologicznych (temperatura mokrego termometru jest kluczowa przy planowaniu deszczowania nadkoronowego). Jeśli nie posiada się własnej stacji meteorologicznej warto skorzystać z systemu Farm Smart Alert – wstawienia wirtualnej stacji meteorologicznej z prognozowaniem wystąpienia przymrozków na bazie mokrego termometru w swoim sadzie.

Zadbać o wilgotność gleby (sucha gleba zwiększa ryzyko przymrozku radiacyjnego — skosić trawę w międzyrzędziach. Nawodnienie gleby wykonane w dzień poprzedzający przymrozek (najlepiej w godzinach 12 00 – 18 00). Nawodnienie gleby nie wpływa znacząco na temperaturę mokrego termometru, ale zwiększa ilość ciepła oddawanego przez glebę w nocy. Taki zabieg może podnieść temperaturę przy roślinach o około 0.5 do 2°C. W praktyce pozwala to ograniczyć straty o około 20–40%.  Jeśli przed przymrozkiem wystąpi deszcz w ilości 5-6 litrów na 1 metr kwadratowy – wtedy nie jest wymagane nawodnienie.

Na zabieg ochronny:  zagęszczanie soków i przygotowanie metabolizmu roślin do stresu jest już za późno, to należało wykonać w ubiegłym tygodniu. Producenci, którzy nie stosują przykrywania Agro włókniną, nie mają systemu przeciw przymrozkowego czy wiatraków mogą jeszcze ograniczyć straty w kwitnących uprawach poprzez oprysk wieczorem roślinnym glikolem propylenowym lub gliceryną wraz z dodatkiem krzemu (najlepiej krzemianu z zeolitu lub krzemionki amorficznej z ziemi okrzemkowej, które mają dużą powierzchnię właściwą). Taki zabieg obniża punkt zamarzania mikrofilmu na liściu/pąku/kwiatu oraz ogranicza inicjację kryształów lodu na powierzchni. Taki oprysk  może w sprzyjających warunkach zwiększyć efekt ochronny i ograniczyć straty łącznie z nawadnianiem nawet o 30–60%.

Czego nie można stosować bezpośrednio przed przymrozkiem?

1. Nawożenia roślin azotem, następuje pobudzenie wzrostu, uwodnienie komórek i obniżenie koncentracji cukrów, rośliny są mniej odporne na mróz.

2. Stosowania biostymulacji, które silnie stymulują wzrost:

• produkty z wysoką zawartością auksyn, giberelin, cytokininy (roślina wychodzi ze stanu spoczynku i traci naturalną odporność na stres chłodu).
• aminokwasy w dużych dawkach, szczególnie jeśli dominują aminokwasy wzrostowe (np. glutamina, glicyna).
• Agro ECA Protect do 3 dni przed przymrozkiem – kwas podchlorawy zawarty w produkcie wymusza otwieranie aparatów szparkowych. Zwiększa to podatność tkanek na uszkodzenia mrozowe.

Dodatkowe ryzyko – Pseudomonas syringae: 
Jeśli w poprzednim sezonie występowały w uprawie borówki problemy z tą bakterią, ryzyko uszkodzeń jest wyższe. Bakterie Pseudomonas syringae  są bardzo istotne przy przymrozkach sadowniczych, bo wiele szczepów ma białka nukleacji lodu (INA – ice nucleation active proteins). To oznacza, że potrafią zainicjować tworzenie kryształków lodu przy temperaturach wyższych niż normalnie zamarza czysta woda.

Osoby zainteresowane uzyskiwaniem informacji na temat danych pogodowych, w tym informacji na temat zagrożenia przymrozkami na bazie mokrego termometru w swoim gospodarstwie – bez instalacji fizycznej stacji meteorologicznej zapraszamy na stronę farmsmart.pl