Antraknoza truskawki

Antraknoza truskawki jest jedną z najpoważniejszych chorób truskawki, mogącą doprowadzić do bardzo dużych strat w plonie.

Zdjęcia: Antraknoza truskawki

Galeria

Opis podstawowy: Antraknoza truskawki

Opis

Antraknoza truskawki jest jedną z najgroźniejszych chorób truskawki na świecie. Choroba może występować w różnych formach – antraknozy owoców, antraknozy liści i ogonków liściowych, a także antraknozy korony roślin. Najbardziej charakterystyczne objawy obserwuje się na owocach, które pokrywają się gnilnymi, ciemnymi plamami, czyniąc je bezwartościowymi handlowo.
Choroba stanowi poważne zagrożenie na plantacjach towarowych, szkółkach produkujących materiał nasadzeniowy oraz w uprawach intensywnych pod osłonami. W sprzyjających warunkach może rozwijać się bardzo gwałtownie i powodować straty plonu nawet do 80%. Szczególnie niebezpieczna jest na plantacjach matecznych, ponieważ patogen łatwo przenosi się z porażonymi sadzonkami na nowe plantacje.

Systematyka: Antraknoza truskawki

Systematyka

Pełna nazwa polska

Antraknoza truskawki

Pełna nazwa łacińska

Glomerella acutata Guerber & J.C. Correll

Pełna nazwa angielska

Strawberry anthracnose, Black spot of strawberry

Rząd

Glomerellales

Rodzina

Glomerellaceae

Gatunek

Glomerella acutata (syn. Colletotrichum acutatum)

Sprawca choroby: Antraknoza truskawki

Sprawca

Sprawcą antraknozy truskawki jest grzyb Glomerella acutata, (dawniej Colletotrichum acutatum), należący do grzybów workowych. Patogen tworzy charakterystyczne zarodniki konidialne o kształcie cylindrycznym lub wrzecionowatym, które są źródłem infekcji wtórnych.

Biologia
Grzyb rozwija się na różnych organach roślin – owocach, rozłogach, ogonkach liściowych i w koronie. W warunkach sprzyjających tworzy kremowo-łososiowe skupienia zarodników konidialnych (acerwuli), które widoczne są na powierzchni plam chorobowych. Zarodniki kiełkują szybko, tworząc appresoria umożliwiające wnikanie przez kutykulę i skórkę owocu, bez konieczności obecności ran.

Źródło infekcji
Główne źródło infekcji stanowią zakażone sadzonki, które mogą przenosić patogen na nowe plantacje. Grzyb zimuje w resztkach roślinnych, porażonych koronach i rozłogach.

Rozprzestrzenianie
Patogen rozprzestrzenia się przez wodę (deszcz, krople wody rozpryskiwane podczas podlewania deszczownią), wiatr oraz kontakt bezpośredni pomiędzy porażonymi a zdrowymi organami. Może być również przenoszony mechanicznie przez ludzi, maszyny rolnicze oraz owady.

Warunki rozwoju choroby: Antraknoza truskawki

Warunki rozwoju

Rozwojowi antraknozy sprzyjają wysokie temperatury i wysoka wilgotność powietrza.
Optymalna temperatura – powyżej 20°C (najczęściej 25-30°C)
Wilgotność powietrza – wysoka, obecność deszczu, mgły, częste zwilżenie powierzchni roślin
Czas rozwoju – w warunkach optymalnych pierwsze objawy mogą być widoczne już po kilku dniach od infekcji.
Termin występowania – choroba pojawia się najczęściej w okresie kwitnienia i dojrzewania owoców, ale może rozwijać się przez cały sezon, jeśli sprzyjają warunki pogodowe.

Objawy choroby: Antraknoza truskawki

Objawy chorobowe

Owoce
Na dojrzałych owocach pojawiają się jasnobrązowe, wodniste plamy, które stopniowo ciemnieją, stają się regularne, okrągłe, lekko zapadnięte i ciemnobrązowe. Porażona tkanka owocu pozostaje jędrna i sucha. W warunkach wysokiej wilgotności na powierzchni plam widoczne są kremowo–łososiowe skupienia zarodników. Na owocach zielonych plamy są ciemniejsze, suche i zapadnięte.
Kwiaty i pąki kwiatowe
Bardzo podatne na infekcję, szybko brunatnieją, zasychają i zamierają, co prowadzi do znacznego ograniczenia plonu.
Rozłogi, szypułki i ogonki liściowe
Powstają wydłużone, ciemnobrązowe lub czarne plamy, często lekko zapadnięte. W warunkach dużej wilgotności na ich powierzchni widoczne są różowawo zabarwione skupienia zarodników. Rozległe przebarwienia obejmujące całą średnicę rozłogów czy ogonków powodują ich więdnięcie i zamieranie.
Korona roślin
Pierwszym objawem porażenia korony jest więdnięcie liści. Na przekroju podłużnym widoczne są brunatne lub czerwonobrązowe nekrozy układające się wzdłuż tkanek przewodzących, często w kształcie litery „V”.

Choroba jest wyjątkowo groźna – przy sprzyjających warunkach może zniszczyć całe plantacje mateczne, a na plantacjach owocujących powoduje duże straty plonu, dochodzące nawet do 80%. Uszkodzone owoce tracą wartość handlową i konsumpcyjną.

Jak zapobiegać: Antraknoza truskawki

Jak zapobiegać?

  • Metody agrotechniczne
    Zakładanie plantacji wyłącznie z kwalifikowanych, zdrowych sadzonek.
    Unikanie zakładania plantacji na stanowiskach podmokłych i ze zwięzłą glebą.
    Sadzenie roślin na podwyższonych zagonach, co ogranicza nadmiar wody w strefie korzeniowej.
    Ściółkowanie plantacji (np. folią lub agrowłókniną), aby zapobiegać rozprzestrzenianiu się patogenu przez krople deszczu.
    Odpowiednie prześwietlanie i unikanie nadmiernego nawożenia azotem, które zwiększa podatność roślin.
    Stosowanie nawadniania kropelkowego zamiast deszczowania, które sprzyja rozprzestrzenianiu się choroby. Jeśli stosuje się deszczowanie, najlepiej wykonywać je rano, aby rośliny szybko obeschnęły.
    Usuwanie i niszczenie porażonych owoców i roślin w celu ograniczenia źródeł infekcji.
    Uprawa odmian o większej tolerancji na antraknozę.
  • Metody chemiczne
    Do zwalczania antraknozy stosuje się wybrane fungicydy, z których część jest jednocześnie skuteczna przeciwko szarej pleśni (Botrytis cinerea).
    Opryskiwanie powinno rozpocząć się w okresie kwitnienia, kiedy rośliny są najbardziej podatne na infekcję.
    Przy dużym nasileniu choroby i sprzyjających warunkach pogodowych zabiegi należy kontynuować aż do zbiorów, przestrzegając okresów karencji.
    Stosowanie przemiennie różnych substancji aktywnych zmniejsza ryzyko powstawania odporności patogenu.
0

Subtotal