Mączniak prawdziwy jabłoni

Mączniak prawdziwy jest jedną z najpoważniejszych chorób grzybowych jabłoni.

Zdjęcia: Mączniak prawdziwy jabłoni

Galeria

Opis podstawowy: Mączniak prawdziwy jabłoni

Opis

Mączniak jabłoni jest jedną z najgroźniejszych chorób grzybowych jabłoni, znaną i opisywaną w większości krajów, w których prowadzi się uprawy sadownicze. Choroba występuje regularnie w Europie, Ameryce Północnej i Azji, a jej znaczenie gospodarcze jest bardzo duże, ponieważ nie tylko obniża plon owoców, ale także wpływa negatywnie na ich jakość i wygląd handlowy.
Atakuje przede wszystkim jabłonie, ale może porażać również niektóre inne gatunki z rodziny różowatych (Rosaceae). Najsilniej zagraża młodym sadom i intensywnym uprawom, gdzie sprzyjające warunki mogą prowadzić do szybkiego rozprzestrzenienia się patogenu i wystąpienia epidemii.

Systematyka: Mączniak prawdziwy jabłoni

Systematyka

Pełna nazwa polska

Mączniak prawdziwy jabłoni

Pełna nazwa łacińska

Podosphaera leucotricha (Ellis & Everh.) E.S. Salmon

Pełna nazwa angielska

Apple mildew

Rząd

Erysiphales

Rodzina

Erysiphaceae

Gatunek

Podosphaera leucotricha

Sprawca choroby: Mączniak prawdziwy jabłoni

Sprawca

Sprawcą choroby jest grzyb Podosphaera leucotricha (Erysiphaceae). Jest to grzyb obligatoryjnie pasożytniczy, rozwijający się wyłącznie na żywych tkankach roślinnych. Tworzy biały, mączysty nalot złożony z grzybni oraz licznych trzonków konidialnych.

Biologia
Grzybnia zimuje w pąkach jabłoni porażonych w poprzednim sezonie wegetacyjnym. Wiosną, podczas pękania pąków, grzybnia przerasta na młode liście i pędy, rozpoczynając nowy cykl rozwojowy. Na powierzchni liści i pędów wytwarzane są zarodniki konidialne, które odpowiadają za infekcje wtórne. W dalszym stadium grzyb wytwarza owocniki płciowe (klejstotecja), które dojrzewają latem i jesienią.

Źródło infekcji
Pierwotnym źródłem infekcji są zainfekowane pąki jabłoni, które zimują wraz z grzybnią. Infekcje wtórne powodowane są przez zarodniki konidialne unoszone z wiatrem na kolejne młode liście i pędy. Patogen nie potrzebuje kropli wody do kiełkowania, co wyróżnia go na tle innych grzybów roślinnych.

Rozprzestrzenianie
Zarodniki konidialne łatwo przenoszą się z wiatrem i mogą w krótkim czasie doprowadzić do porażenia wielu drzew w sadzie. Cykl infekcji wtórnych powtarza się wielokrotnie w ciągu jednego sezonu wegetacyjnego, co powoduje narastanie presji chorobowej. Sprzyjają mu ciepła i sucha pogoda, co czyni ochronę roślin wyjątkowo trudną.

Warunki rozwoju choroby: Mączniak prawdziwy jabłoni

Warunki rozwoju

Temperatura – najlepsze warunki dla infekcji to 10-28°C, szczególnie sprzyja jej temperatura 20-27°C.
Wilgotność powietrza – rozwój patogenu nie wymaga zwilżenia liści, co czyni go wyjątkowo groźnym, ponieważ infekcje mogą zachodzić również podczas suchej pogody.
Termin występowania – infekcje pierwotne występują wiosną, tuż po pękaniu pąków. Infekcje wtórne mogą pojawiać się przez cały okres wegetacyjny.
Tempo rozwoju – w ciepłe i suche lata patogen rozwija się bardzo intensywnie, prowadząc do masowego występowania choroby. Natomiast silne mrozy zimą, poniżej -25°C, ograniczają rozwój patogenu, niszcząc zainfekowane pąki.

Objawy choroby: Mączniak prawdziwy jabłoni

Objawy chorobowe

Liście
Na młodych liściach pojawia się biały, mączysty nalot. Liście są zniekształcone, mniejsze, kruche i często zamierają. Silnie porażone organy zahamowane są we wzroście.
Pędy
Wierzchołki pędów pokrywają się nalotem, przestają rosnąć, a w ciężkich przypadkach zasychają.
Kwiaty
Pąki kwiatowe silnie porażone zamierają przed rozwinięciem. Jeśli kwiaty rozwiną się, są zniekształcone, a pręciki i słupki często stają się sterylne, co uniemożliwia zapylenie i prowadzi do obumierania kwiatów.
Owoce
Na owocach nie występuje biały nalot, ale skórka porażonych jabłek ulega charakterystycznemu skorkowaceniu. Powstają nieregularne, brązowawe plamy i „siateczkowaty” rysunek

Stadium doskonałe: w drugiej połowie lata nalot ciemnieje i pojawiają się czarne kuliste owocniki – klejstotecja zawierające zarodniki płciowe.
Objawy mogą być zauważalne od wczesnej wiosny (pękanie pąków), przez okres kwitnienia, aż do lata i dojrzewania owoców.

Jak zapobiegać: Mączniak prawdziwy jabłoni

Jak zapobiegać?

Skuteczne ograniczanie mączniaka jabłoni wymaga połączenia działań agrotechnicznych i chemicznych.

  • Zabiegi agrotechniczne
    Wycinanie i niszczenie porażonych pędów jak najwcześniej, najlepiej jeszcze przed kwitnieniem.
    Stosowanie właściwego nawożenia, które wzmacnia drzewa i ogranicza nadmierny wzrost pędów sprzyjający chorobie.
    Sadzenie odmian mniej podatnych na mączniaka.
  • Ochrona chemiczna
    Opryskiwanie należy rozpocząć w fazie różowego pąka, stosując fungicydy siarkowe lub preparaty z grupy IBE (np. pirymidynowe, triazolowe).
    Kolejne zabiegi prowadzi się w czasie kwitnienia i po nim, aż do końca czerwca.
    Fungicydów siarkowych nie stosować podczas silnego nasłonecznienia i wysokich temperatur powyżej 20°C, aby uniknąć uszkodzeń liści i owoców.
    Opryski najlepiej wykonywać w dni pochmurne lub w nocy.
0

Subtotal