Alternarioza marchwi to powszechnie występująca choroba grzybowa, prowadząca do poważnych strat w uprawach marchwi. Choroba ta dotyczy głównie liści i ogonków liściowych, jednak w niektórych przypadkach może także wpływać na korzenie. Występuje na całym świecie, szczególnie w regionach o ciepłym i wilgotnym klimacie. Największe zagrożenie stanowi dla upraw marchwi konsumpcyjnej i nasiennej, prowadząc do zmniejszenia jakości oraz plonów.

Alternarioza naci marchwi jest wywoływana przez grzyby z rodzaju Alternaria, głównie Alternaria dauci oraz Alternaria radicina. Patogeny te są szeroko rozpowszechnione i mogą przetrwać w glebie, na resztkach roślinnych oraz w nasionach. Do infekcji dochodzi przez zarodniki przenoszone z wiatrem, wodą oraz na sprzęcie rolniczym. Patogeny rozwijają się szczególnie intensywnie w warunkach wysokiej wilgotności i temperatury.

Grzyby z rodzaju Alternaria najlepiej rozwijają się w temperaturze 20-30°C i przy wysokiej wilgotności powietrza. Infekcja może jednak nastąpić już przy temperaturze poniżej 8°C. Szybkie rozprzestrzenianie choroby następuje w okresach ciepłej i deszczowej pogody, szczególnie w drugiej połowie lata i na początku jesieni. Zimują na resztkach pożniwnych i w glebie, co sprawia, że mogą stanowić zagrożenie w kolejnych sezonach wegetacyjnych.

Pierwsze objawy alternariozy pojawiają się zwykle na ogonkach liściowych i blaszkach liściowych marchwi na początku sierpnia. Są to drobne, brązowo-czarne plamy, które z czasem powiększają się i łączą ze sobą. W efekcie liście żółkną, więdną i zasychają. Choroba postępuje od dolnych liści ku górze. W przypadku infekcji korzeni (A. radicina) na marchwi pojawiają się brunatno-czarne, zagłębione plamy, które mogą się powiększać, prowadząc do znacznego uszkodzenia korzeni i obniżenia jakości plonu.
Największe straty występują w uprawach nasiennych, gdzie patogen może powodować zamieranie korzeni w okresie tworzenia kwiatostanów. Porażone nasiona stają się pierwotnym źródłem infekcji w kolejnych sezonach. Silnie porażone liście utrudniają zbiór mechaniczny, prowadząc do dodatkowych strat ekonomicznych dla rolników.

• Metody agrotechniczne

Należy stosować wyłącznie kwalifikowany lub standardowy materiał siewny, pochodzący z plantacji wolnych od alternariozy, co ogranicza ryzyko przenoszenia patogena z nasionami.
Zaleca się uprawę marchwi na stanowiskach wolnych od resztek pożniwnych roślin baldaszkowatych, z zachowaniem co najmniej trzyletniej przerwy w uprawie na tym samym polu.
Konieczne jest dokładne przyorywanie lub usuwanie porażonych resztek roślinnych, na których grzyb może przetrwać i stanowić źródło infekcji pierwotnej.
Należy unikać nadmiernego zagęszczenia roślin, co poprawia przewiewność łanu i skraca okres zwilżenia liści, ograniczając warunki sprzyjające infekcji.
Racjonalne nawożenie, zwłaszcza unikanie nadmiaru azotu, sprzyja utrzymaniu dobrej kondycji naci i zmniejsza podatność roślin na porażenie.

• Metody biologiczne i niechemiczne

W programie ochrony zaleca się uwzględnienie zarejestrowanych preparatów niechemicznych, opartych na mikroorganizmach antagonistycznych lub substancjach wzmacniających odporność roślin.
Przynajmniej jeden zabieg w sezonie powinien być wykonany preparatem niechemicznym, co pozwala ograniczyć presję patogena i zmniejszyć ryzyko selekcji form odpornych.
Preparaty te najlepiej stosować profilaktycznie lub we wczesnych fazach rozwoju choroby, jako uzupełnienie ochrony chemicznej.

• Metody chemiczne

Zwalczanie chemiczne pozostaje podstawowym narzędziem ograniczania alternariozy naci marchwi w warunkach wysokiej presji choroby.
Zabiegi fungicydowe należy rozpocząć niezwłocznie po stwierdzeniu pierwszych objawów chorobowych na liściach lub ogonkach liściowych.
Zaleca się wykonanie 2-3 zabiegów w odstępach co 7-10 dni, w zależności od przebiegu pogody i tempa rozwoju choroby.
W ochronie należy stosować przemiennie fungicydy należące do różnych grup chemicznych, o odmiennych mechanizmach działania, co ogranicza ryzyko powstawania odporności patogena.
W programach ochrony wykorzystuje się substancje czynne o działaniu kontaktowym, wgłębnym i układowym, dobierane zgodnie z aktualnymi rejestracjami i zasadami integrowanej ochrony roślin.
Na plantacjach nasiennych szczególną uwagę należy zwrócić na ochronę w okresie tworzenia pędów kwiatostanowych, ponieważ porażenie może prowadzić do zamierania korzeni i zakażenia nasion.